ഈജിപ്ത് പുതിയ പോർക്കളമാകുന്നു

കെയ്‌റോ: കൃത്രിമബുദ്ധി (എഐ) സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ ആഗോള മേൽക്കോയ്മയ്ക്കായുള്ള അമേരിക്ക–ചൈന മത്സരം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക്. വടക്കേ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ ഈജിപ്ത് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള എഐ പോരാട്ടത്തിലെ പുതിയ നിർണായക വേദിയായി മാറുകയാണ്. ഈജിപ്തിൽ എഐ ഡാറ്റ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ചൈനീസ് ടെക് ഭീമൻ ഹുവാവേയുടെ നീക്കമാണ് അമേരിക്കയെ രംഗത്തിറക്കിയിരിക്കുന്നത്.

ഈജിപ്ഷ്യൻ സർക്കാരിനായി എഐ ഡാറ്റ സെന്ററുകൾ നിർമിക്കാനുള്ള ടെൻഡറിൽ ഹുവാവേ മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശത്തിന് ബദലായി അമേരിക്കൻ കമ്പനികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പുതിയ പദ്ധതി അവതരിപ്പിക്കാനാണ് വാഷിങ്ടണിന്റെ നീക്കം. എൻവിഡിയ, എഎംഡി, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി അമേരിക്കൻ നിർദേശം തയ്യാറാക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

2,008 എഐ പ്രോസസറുകളുമായി ഹുവാവേ

ഹുവാവേയുടെ നിർദേശത്തിൽ ആകെ 2,008 എഐ പ്രോസസറുകളാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. എഐ മോഡലുകളുടെ പരിശീലനത്തിനായി 1,408 Ascend 950 പ്രോസസറുകളും രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടിങ് ക്ലസ്റ്ററുകൾക്കായി 600 Ascend 950 അല്ലെങ്കിൽ പഴയ Ascend 910B ചിപ്പുകളും നൽകാനാണ് പദ്ധതി.

12 മാസത്തിനുള്ളിൽ ഡാറ്റ സെന്റർ പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കാമെന്നാണ് ഹുവാവേ മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശം. പദ്ധതി നടപ്പായാൽ ഹുവാവേയുടെ Ascend എഐ പ്രോസസറുകൾ വിദേശത്ത് വിന്യസിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന കരാറായി ഇത് മാറിയേക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

എഐ ചിപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യം സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾ, നിരീക്ഷണം, സർക്കാർ മേഖലയിലെ വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് ഒരു സാധാരണ സാങ്കേതിക കരാറിനേക്കാൾ വലിയ തന്ത്രപ്രധാന പ്രാധാന്യമുള്ള ഇടപാടായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

അമേരിക്ക എന്തുകൊണ്ട് ആശങ്കപ്പെടുന്നു?

എഐ വികസനത്തിൽ ചൈനയും അമേരിക്കയും ഇതിനകം കടുത്ത മത്സരത്തിലാണ്. നിലവിലെ നിക്ഷേപത്തിൽ അമേരിക്ക വലിയ മുന്നിലാണെങ്കിലും ചൈന അതിവേഗം സാങ്കേതിക വിടവ് കുറയ്ക്കുകയാണ്.

സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയുടെ 2026 AI Index Report പ്രകാരം 2025ൽ അമേരിക്കൻ കമ്പനികളുടെ സ്വകാര്യ എഐ നിക്ഷേപം 285.9 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു. ചൈനയിലെ സ്വകാര്യ എഐ നിക്ഷേപം 12.4 ബില്യൺ ഡോളറുമായിരുന്നു. എന്നാൽ നിക്ഷേപം മാത്രമല്ല, ചിപ്പുകൾ, ഡാറ്റ, ഡാറ്റ സെന്ററുകൾ, ക്ലൗഡ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിയന്ത്രണവും ഭാവിയിലെ എഐ ശക്തിയുടെ നിർണായക ഘടകങ്ങളാണ്.

ഈജിപ്തിലെ വലിയൊരു സർക്കാർ എഐ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതിയിൽ ഹുവാവേ ഇടം നേടുന്നത് ചൈനയ്ക്ക് ആഫ്രിക്കയിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായ സാങ്കേതിക സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള അവസരമാകും. അതിനാൽ കരാർ ചൈനയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്നത് തടയുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അമേരിക്കൻ കമ്പനികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ബദൽ നിർദേശം ഒരുക്കുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

അമേരിക്കയുടെയും ചൈനയുടെയും ഇടയിൽ ഈജിപ്ത്

ഈ നീക്കം ഈജിപ്തിന് വലിയ നയതന്ത്ര വെല്ലുവിളിയുമാണ്. അമേരിക്കയുമായി രാജ്യത്തിന് ദീർഘകാല പ്രതിരോധ ബന്ധമുണ്ട്. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 1.3 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സഹായം ഈജിപ്തിന് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.

അതേസമയം സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് ചൈന ഈജിപ്തിന്റെ പ്രധാന പങ്കാളികളിലൊന്നായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2025 അവസാനത്തോടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള എണ്ണയിതര വ്യാപാരം ഏകദേശം 20.7 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തിയിരുന്നു. തുറമുഖങ്ങൾ, വ്യവസായ മേഖലകൾ, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ പദ്ധതികൾ തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ ചൈനീസ് നിക്ഷേപവും ശക്തമാണ്.

ഇതോടൊപ്പം ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങിന്റെ ഈജിപ്ത് സന്ദർശനവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രബന്ധത്തിന്റെ 70-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ചായിരുന്നു സന്ദർശനം. ഒരു ദശാബ്ദത്തിന് ശേഷമുള്ള ഷിയുടെ ആദ്യ ഈജിപ്ത് സന്ദർശനം കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.

എന്തുകൊണ്ട് ഈജിപ്ത്?

ഭൂപടത്തിലെ ഈജിപ്തിന്റെ സ്ഥാനമാണ് ചൈനയുടെയും അമേരിക്കയുടെയും ശ്രദ്ധയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം. സൂയസ് കനാലിന്റെ നിയന്ത്രണം ഈജിപ്തിനാണ്. ആഫ്രിക്ക, മധ്യപൂർവദേശം, യൂറോപ്പ്, ഏഷ്യ എന്നീ മേഖലകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തന്ത്രപ്രധാന സ്ഥാനത്താണ് രാജ്യം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈജിപ്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന എഐ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം രാജ്യത്തിനകത്തെ ആവശ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമല്ല, ആഫ്രിക്കയിലെയും മധ്യപൂർവദേശത്തെയും വിശാലമായ വിപണികളിലേക്കുള്ള സാങ്കേതിക പ്രവേശനത്തിനും നിർണായകമാകും.

ചൈന ഇതിനകം തന്നെ സൂയസ് മേഖലയിലെ വ്യവസായ-വാണിജ്യ പദ്ധതികളിൽ വലിയ സാന്നിധ്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ചൈന–ഈജിപ്ത് സൂയസ് സാമ്പത്തിക-വ്യാപാര സഹകരണ മേഖലയിൽ 200ലേറെ കമ്പനികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായും പതിനായിരത്തിലേറെ നേരിട്ടുള്ള തൊഴിലുകൾ സൃഷ്ടിച്ചതായും ചൈനീസ് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഡാറ്റ സെന്ററിനൊപ്പം ഉയരുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യം

എഐ ഡാറ്റ സെന്ററുകളുടെ വൻ വൈദ്യുതി-ജല ഉപഭോഗമാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം. ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ള എഐ ചിപ്പുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും അവ തണുപ്പിക്കാനും വലിയ തോതിൽ വൈദ്യുതിയും വെള്ളവും ആവശ്യമാണ്.

ഇതിനകം തന്നെ കടുത്ത ജലക്ഷാമം നേരിടുന്ന രാജ്യമാണ് ഈജിപ്ത്. രാജ്യത്തെ പ്രതിശീർഷ വാർഷിക ജലവിഹിതം 500 ക്യുബിക് മീറ്ററിൽ താഴെയാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ജലദാരിദ്ര്യ പരിധിയുടെ പകുതിയിൽ താഴെയുള്ള അളവാണിത്. കെയ്റോ കടുത്ത വായുമലിനീകരണവും നേരിടുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ പുതിയ ഡാറ്റ സെന്ററുകൾക്ക് ആവശ്യമായ വെള്ളവും ഊർജവും എങ്ങനെ കണ്ടെത്തുമെന്നതും പ്രധാന ചോദ്യമാണ്.

സാങ്കേതിക കരാറിനപ്പുറം

ഈജിപ്തിലെ എഐ ഡാറ്റ സെന്റർ പദ്ധതി ഒരു സാങ്കേതിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യ കരാർ മാത്രമല്ലെന്നാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നീക്കങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഭാവിയിൽ ആഫ്രിക്കയിലെയും മധ്യപൂർവദേശത്തെയും എഐ വിപണികളിൽ ആരാണ് സാങ്കേതിക നിലവാരവും അടിസ്ഥാനസൗകര്യവും നിയന്ത്രിക്കുക എന്ന വലിയ ചോദ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ മത്സരം.

ഹുവാവേ കരാർ നേടിയാൽ ആഫ്രിക്കയിൽ ചൈനീസ് എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ശക്തമായ മാതൃക സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും. അമേരിക്കൻ കമ്പനികളുടെ നിർദേശം വിജയിച്ചാൽ ആ മേഖലയിൽ അമേരിക്കൻ എഐ ചിപ്പുകൾക്കും ക്ലൗഡ് സംവിധാനങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ സ്വാധീനം ലഭിക്കും.

അതിനാൽ ഈജിപ്ത് ഇപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത് ഒരു ഡാറ്റ സെന്റർ നിർമിക്കുന്ന കമ്പനിയെയല്ല; ഭാവിയിലെ സാങ്കേതിക പങ്കാളിയെയും കൂടിയാണ്. അമേരിക്കയുമായുള്ള പ്രതിരോധ ബന്ധവും ചൈനയുമായുള്ള വളരുന്ന സാമ്പത്തിക ബന്ധവും ഒരേസമയം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടത് കെയ്‌റോയ്ക്ക് വലിയ നയതന്ത്ര പരീക്ഷണമാകുകയാണ്.