ന്യൂഡൽഹി: പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ് എന്നിവ ഉയർന്ന അളവിൽ അടങ്ങിയ പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള നീക്കത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തത ആവശ്യപ്പെട്ട് സുപ്രീംകോടതി. മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിന്റെ രൂപം, വലുപ്പം, നിറം, പാക്കറ്റിലെ സ്ഥാനം, അക്ഷരങ്ങളുടെ വലുപ്പം, നടപ്പാക്കൽ സമയക്രമം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ആൻഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയോട് (എഫ്എസ്എസ്എഐ) കോടതി വിശദീകരണം തേടി.
പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളുടെ മുൻവശത്ത് ഉപഭോക്താവിന് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്ന തരത്തിൽ ചുവന്ന ഷഡ്ഭുജാകൃതിയിലുള്ള മുന്നറിയിപ്പ് നൽകണമെന്നതാണ് എഫ്എസ്എസ്എഐയുടെ നിലവിലെ നിർദേശം. ഉയർന്ന അളവിലുള്ള കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഈ ലേബലിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനാണ് നിർദേശം.
രണ്ട് ഘട്ടമായി നടപ്പാക്കാനുള്ള നിർദേശം
എഫ്എസ്എസ്എഐ സമർപ്പിച്ച നിർദേശത്തിൽ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബൽ രണ്ട് ഘട്ടമായി നടപ്പാക്കാനാണ് ആദ്യം നിർദേശിച്ചത്.
ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽ കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവയിൽ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഘടകങ്ങൾ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഭക്ഷ്യ ഉൽപന്നങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകമായി നിർദേശിച്ച മധുരപാനീയങ്ങൾക്കും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനാണ് പദ്ധതി.
രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഘടകം മാത്രം ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഉൽപന്നങ്ങളെയും മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിന്റെ പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവരാനാണ് നിർദേശം. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങൾ വേർതിരിക്കുന്നതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനം എന്താണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചോദിച്ചു.
ഒറ്റ ഘടകം തന്നെ ആരോഗ്യത്തിന് അപകടമുണ്ടാക്കാൻ കഴിയുമെന്നിരിക്കെ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഘടകങ്ങൾ ഉയർന്നാൽ മാത്രമേ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകൂ എന്ന സമീപനം എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും കോടതി വിശദീകരണം തേടി. അമിത പഞ്ചസാര പ്രമേഹത്തിനും ഉപാപചയ രോഗങ്ങൾക്കും, അമിത ഉപ്പ് ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദത്തിനും, അമിത പൂരിത കൊഴുപ്പ് ഹൃദയസംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകാമെന്ന ശാസ്ത്രീയ പശ്ചാത്തലവും കോടതി പരിഗണിച്ചു.
‘ചുവന്ന ഷഡ്ഭുജം’ എത്ര വലുതാകണം?
മുന്നറിയിപ്പ് ചിഹ്നത്തിന്റെ വലുപ്പം എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കണമെന്നതിലും വ്യക്തത വേണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പാക്കറ്റിന്റെ മുൻവശത്തെ വിസ്തീർണവുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് നിശ്ചിത അനുപാതത്തിലാണോ ലേബൽ നൽകേണ്ടത്, അതോ എല്ലാ ഉൽപന്നങ്ങൾക്കും ഒരേ വലുപ്പമാണോ വേണ്ടതെന്നും കോടതി ചോദിച്ചു.
പാക്കറ്റിന്റെ മുൻവശത്ത് ലേബൽ എവിടെയാണ് സ്ഥാപിക്കേണ്ടത്, ഏത് പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നൽകേണ്ടത്, ഉപഭോക്താവിന് എളുപ്പത്തിൽ കാണാനും വായിക്കാനും കഴിയുന്ന തരത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രദർശിപ്പിക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലും വിശദമായ മാനദണ്ഡം വേണമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
വാക്കുകൾ മാത്രം മതിയോ?
രാജ്യത്തെ വിവിധ ഭാഷകളും പ്രായവിഭാഗങ്ങളും സാക്ഷരതാ നിലവാരങ്ങളും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ‘HIGH FAT’, ‘HIGH SUGAR’, ‘HIGH SALT’ എന്നിങ്ങനെ വാക്കുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പ് എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാകുമോ എന്നതും സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ചു.
വാക്കുകൾക്കൊപ്പം കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രാത്മക ചിഹ്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാകുമോ എന്ന് വിദഗ്ധർ പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള ഭക്ഷ്യവാങ്ങൽ വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യവും ലേബൽ രൂപകൽപ്പനയിൽ പരിഗണിക്കണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
‘ആഡ്‌ഡ്’ പഞ്ചസാരയും കൊഴുപ്പും മാത്രം മതിയോ?
മുന്നറിയിപ്പ് നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ ചേർത്ത പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത കൊഴുപ്പും മാത്രം പരിഗണിക്കുന്നതാണോ ഉചിതമെന്നും കോടതി ചോദിച്ചു. ആകെ പഞ്ചസാര, പൂരിത കൊഴുപ്പ് എന്നിവയും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ എഫ്എസ്എസ്എഐ വ്യക്തത നൽകണം.
ട്രാൻസ് കൊഴുപ്പിന്റെ അളവും മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമോ എന്നതും കോടതി ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കുട്ടികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് പ്രത്യേക പരിഗണന
പാക്കറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും കുട്ടികളുടെ ഭക്ഷണശീലങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ആശങ്കയും സുപ്രീംകോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്കൂളുകളിൽ പോഷകാഹാര വിവരങ്ങൾ വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ്, ഭക്ഷണപ്പാക്കറ്റിലെ പോഷക വിവരങ്ങൾ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പാഠ്യപദ്ധതിയിലൂടെയും ബോധവത്കരണ പരിപാടികളിലൂടെയും പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും കേന്ദ്രത്തോട് കോടതി ചോദിച്ചു.
ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്താൻ ഉപഭോക്താക്കളെ സഹായിക്കുന്നതിനൊപ്പം, ഉൽപന്നങ്ങളുടെ ഘടന മാറ്റാൻ ഭക്ഷ്യ വ്യവസായത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിലും മുൻവശത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് ലേബലുകൾക്ക് പങ്കുണ്ടാകുമെന്ന് കോടതി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അമിതവണ്ണം, പ്രമേഹം, ഹൃദ്രോഗം, ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദം തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുമായി ഉയർന്ന അളവിലുള്ള കൊഴുപ്പ്, പഞ്ചസാര, ഉപ്പ് എന്നിവ അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങൾക്ക് ബന്ധമുണ്ടെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നടപ്പാക്കൽ സമയക്രമവും ചോദ്യം
എഫ്എസ്എസ്എഐയുടെ ഘട്ടംഘട്ടമായ നടപ്പാക്കൽ നിർദേശത്തിന് വ്യക്തമായ സമയക്രമം വേണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. സമയപരിധി വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ പദ്ധതി വൈകുകയോ അനിശ്ചിതമായി നീളുകയോ ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അതേസമയം, സെപ്റ്റംബർ 10ന് നടന്ന വാദത്തിൽ പഞ്ചസാര, ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ് എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിന്റെ അളവ് ഉയർന്നാലും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറുന്നത് പരിഗണിക്കാമെന്ന് എഫ്എസ്എസ്എഐ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. നേരത്തെ നിർദേശിച്ച രണ്ട് ഘട്ട പദ്ധതി അന്തിമ തീരുമാനമല്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി.
കുട്ടികളുടെയും പൊതുജനങ്ങളുടെയും ആരോഗ്യമാണ് പ്രധാന പരിഗണനയെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ വിശദീകരണങ്ങൾ തേടിയ കോടതി കേസ് സെപ്റ്റംബർ 28ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുമെന്ന് അറിയിച്ചു.