പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനത്തിന് എന്തുപറ്റി? കോടികളുടെ പദ്ധതികൾ വീണ്ടും ചർച്ചയിൽ

2023 ജൂണിൽ ലോകബാങ്ക് അനുവദിച്ചത് 1,426.47 കോടി രൂപയുടെ വായ്പാ സഹായം

തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്ത് വീണ്ടും ശക്തമായ മഴയും വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണിയും ഉയർന്നതോടെ, പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങളുടെയും കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നടപ്പാക്കിയ പ്രളയ പ്രതിരോധ പദ്ധതികളുടെയും കാര്യക്ഷമത വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരിതങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ പുതിയ ഡിസാസ്റ്റർ റെസിലിയന്റ് പ്രോഗ്രാം പ്രഖ്യാപിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, സമാന ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ മുൻ എൽഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ആരംഭിച്ച പദ്ധതികൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായിരുന്നുവെന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.

2018-ലെയും 2019-ലെയും പ്രളയങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ രൂപം നൽകിയ റീബിൽഡ് കേരള ഡെവലപ്മെന്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായാണ് റെസിലിയന്റ് കേരള പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളുടെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുക, പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ദുരന്തനിവാരണ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ലോകബാങ്ക്, ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക് (AIIB), ഫ്രഞ്ച് ഡെവലപ്മെന്റ് ഏജൻസി (AFD) എന്നിവയുടെ ധനസഹായത്തോടെ 2025 മുതൽ 2030 വരെയുള്ള ഘട്ടങ്ങളിലായി പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്.

ഇതോടൊപ്പം പമ്പ, അച്ചൻകോവിൽ, മണിമല നദികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഗ്രേറ്റർ പമ്പ നദീതട സംയോജിത പരിപാലന പദ്ധതിയും ആവിഷ്കരിച്ചിരുന്നു. 2018-ലും 2019-ലും പ്രളയം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ച ഇടുക്കി, കോട്ടയം, പത്തനംതിട്ട, ആലപ്പുഴ ജില്ലകളിലായിരുന്നു പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്. കൃത്യമായ പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ്, പ്രളയ പ്രവചനം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, അണക്കെട്ടുകളിലെ ജലനിരപ്പ് ശാസ്ത്രീയമായി ക്രമീകരിക്കൽ, ദീർഘകാല ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ എന്നിവയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഇതിനായി 2023 ജൂണിൽ ലോകബാങ്ക് 1,426.47 കോടി രൂപയുടെ വായ്പാ സഹായം അനുവദിച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ, പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പ്രളയ പ്രവചന സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, സമീപകാല വെള്ളപ്പൊക്ക സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിച്ചുവെന്നത് സംബന്ധിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്. പമ്പാ നദീതടത്തിൽ കൃത്യസമയത്ത് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിലും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്നതിലും സംവിധാനങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചില്ലെന്ന് ഒരു മുതിർന്ന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

അതേസമയം, കുട്ടനാടിനെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പമ്പ, മണിമല, അച്ചൻകോവിൽ നദീതടങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി സമഗ്ര പദ്ധതി കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് സമർപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ആവശ്യമായ പിന്തുണ ലഭിച്ചില്ലെന്ന് മുൻ ജലസേചന മന്ത്രി റോഷി അഗസ്റ്റിൻ വ്യക്തമാക്കി. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിമർശനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതികരണമായാണ് അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത്.

സംസ്ഥാനത്ത് വീണ്ടും വെള്ളപ്പൊക്ക ഭീഷണി നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നടപ്പാക്കിയ പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി, പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങളുടെ യഥാർഥ കാര്യക്ഷമത, ഭാവിയിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികൾ എന്നിവ പൊതുചർച്ചയുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുകയാണ്.